Veelgestelde vragen

Hieronder worden veelgestelde vragen behandeld. De vragen zijn gerangschikt onder de volgende rubrieken:

• Uw situatie
• Voorwaarden
• Hoogte en betalen
• Uw plichten
• (Her)onderzoeken
• Betaling
• Aanvragen
• Ergens niet mee eens?
• Voorzieningen voor minima
• Belangrijke begrippen

Uw situatie

• Ik heb een auto. Heeft dit gevolgen voor mijn bijstandsuitkering?

  • Ja, de waarde van uw auto wordt meestal meegeteld bij uw vermogen. Als u een te hoog vermogen heeft, dan heeft u geen recht op bijstand. Klik hier voor meer informatie.

    
    sluit
• Mag ik op vakantie als ik een bijstandsuitkering ontvang?

  • U mag tijdens de bijstand vakantie in Nederland houden (buiten uw gemeente). Er geldt geen maximale vakantieduur. U bent meestal wel verplicht om (langdurig) verblijf buiten uw gemeente aan uw gemeente te melden. Voor verblijf in het buitenland (bijvoorbeeld voor vakantie of familiebezoek) geldt wel een maximale termijn. Verblijft u langer dan toegestaan in het buitenland, dan heeft u vanaf het moment dat u langer dan toegestaan in het buitenland verblijft, geen recht meer op bijstand. De gemeente kan dan uw bijstandsuitkering beëindigen. Ook een verblijf in het buitenland moet u melden bij de gemeente. Zie verder "U gaat op vakantie".

    
    sluit
• Ik heb een eigen huis. Kan ik nu een bijstandsuitkering krijgen?

  • Als u en/of iemand uit uw gezin eigenaar is van een woning en u kunt niet in uw levensonderhoud voorzien, dan kunt u wel recht hebben op een bijstandsuitkering. Van belang is dat u aan de voorwaarden voor een bijstandsuitkering voldoet. Een van deze voorwaarden is dat u niet te veel vermogen mag hebben. Een eigen huis wordt beschouwd als een onderdeel van uw vermogen. Uw gemeente zal dan ook beoordelen hoeveel vermogen er in uw woning zit. Uw gemeente kijkt hierbij naar de overwaarde van uw huis. Zie verder "U heeft een eigen huis".

    
    sluit
• Ik woon samen. Wat zijn de gevolgen voor mijn bijstandsuitkering?

  • Als u bijstand aanvraagt of ontvangt, is uw leefsituatie van belang voor de hoogte van uw bijstandsuitkering. De bijstand onderscheidt drie leefsituaties: alleenstaande, alleenstaande ouder en gezin. Woont u samen, dan kunt u voor de bijstand soms worden aangemerkt als gehuwd en dus niet als alleenstaande. Daarvoor is geen liefdesrelatie vereist. Zie verder “U woont (niet langer) samen”. 

    Woont u samen met uw broer, zuster, grootouder of kleinkind en heeft een van u zorg nodig, dan worden u en degene die in hetzelfde huis woont ieder aangemerkt als alleenstaande.

    
    sluit
• Ik ben niet getrouwd, maar ik ga bij mijn partner weg. Wat betekent dit voor mijn recht op bijstand?

  • Als u stopt met samenwonen, dan verandert uw leefsituatie. Dit kan gevolgen hebben voor uw recht op een bijstandsuitkering. U kunt door uw nieuwe leefsituatie een lagere bijstandsuitkering ontvangen of geen recht meer hebben op een bijstandsuitkering.
    Klik hier voor meer informatie.

    
    sluit
• Ik ben binnenschipper. Gelden er in mijn situatie andere regels?

  • Als binnenschipper kunt u als zelfstandige worden gezien. U heeft dan geen recht op een bijstandsuitkering. U kunt mogelijk wel in aanmerking komen voor een Bbz-uitkering. Als u niet als zelfstandige kan worden gezien, dan kunt u wel recht hebben op een bijstandsuitkering. In uw situatie gelden wel speciale regels voor het aanvragen van een bijstandsuitkering. Klik hier voor meer informatie.

    
    sluit
• Wat zijn de gevolgen van een co-ouderschap voor mijn recht op bijstand?

  • De gevolgen van een co-ouderschap zijn dat onder andere dat er andere regels gelden voor de hoogte van uw bijstandsuitkering en de hoogte van uw maximaal toegestane vermogen. Klik hier voor meer informatie.

    
    sluit
• Ik ben jonger dan 18. Kan ik recht hebben op bijstand?

  • Bent u jonger dan 18 jaar, dan zijn uw ouders nog financieel verantwoordelijk voor u. U heeft dan in principe geen recht op bijstand. Hierop kan de gemeente een uitzondering maken als er sprake is van zéér dringende redenen. Klik hier voor meer informatie.

    
    sluit
• Ik heb een WW-uitkering aangevraagd en ik ontvang geen voorschot. Heb ik recht op bijstand?
  • Als u een WW-uitkering aanvraagt, dan kan het enige tijd duren voordat het UWV beslist of u recht heeft op een WW-uitkering. Tijdens het afwachten van deze beslissing kan het UWV u een maandelijks voorschot verstrekken, waarmee u in uw levensonderhoud kunt voorzien. Als u geen voorschot ontvangt van het UWV of u kunt door uw financiële situatie hier niet op wachten, dan kunt u recht hebben op algemene bijstand. U moet dan wel voldoen aan de voorwaarden voor een bijstandsuitkering. Klik hier voor meer informatie.
    sluit
• Waar moet ik een bijstandsuitkering aanvragen als ik dakloos ben?

  • Klik hier voor meer informatie.

    
    sluit
• Ik ben zelfstandige. Kan ik recht hebben op bijstand?

  • Als u zelfstandige bent en bijstand nodig heeft, kunt u mogelijk in aanmerking komen voor een Bbz-uitkering. Dat is een speciale bijstandsuitkering voor zelfstandigen. De uitkering kan bestaan uit geld voor uw levensonderhoud en bedrijfskapitaal. Als u een Bbz-uitkering ontvangt, heeft u geen recht op een 'gewone' bijstandsuitkering.

    Ook als u vanuit de bijstand zelfstandige wilt worden, kunt u mogelijk een beroep doen op de Bbz. Aanvragen kan bij uw gemeente. Klik hier voor meer informatie.   

    
    sluit
• Door verblijf in het buitenland heb ik geen volledige AOW-uitkering. Kan dit worden aangevuld met een bijstandsuitkering?

  • Het is mogelijk dat u een onvolledige AOW-uitkering heeft, omdat u een aantal jaren in het buitenland heeft gewoond. Alleen als u een onvolledige AOW-uitkering heeft én u geen of onvoldoende aanvullend pensioen heeft opgebouwd, dan kunt u recht hebben op een aanvullende bijstandsuitkering, de inkomensvoorziening ouderen. Het is van belang dat u (nog steeds) aan de voorwaarden voldoet. Klik hier voor meer informatie.

    
    sluit
• Ik heb een Wajong-uitkering aangevraagd en ik ontvang geen voorschot. Heb ik recht op bijstand?
  • Als u een Wajong-uitkering aanvraagt, dan kan het enige tijd duren voordat het UWV beslist of u recht heeft op een Wajong-uitkering. Tijdens het afwachten van deze beslissing kan het UWV u een maandelijks voorschot verstrekken, waarmee u in uw levensonderhoud kunt voorzien. Als u geen voorschot ontvangt van het UWV of u kunt door uw financiële situatie hier niet op wachten, dan kunt u recht hebben op algemene bijstand. U moet dan wel voldoen aan de voorwaarden voor een bijstandsuitkering. Klik hier voor meer informatie.
    sluit

Voorwaarden

• Ik ben geen Nederlander. Kan ik toch recht hebben op bijstand?

  • Ja, in sommige situaties kunt u met een Nederlander gelijk worden gesteld. U kunt dan ook recht hebben op een bijstandsuitkering. Klik hier voor meer informatie.

    
    sluit
• Ik heb een goede baan, maar mijn partner heeft geen eigen inkomen. Heeft mijn partner recht op bijstand?

  • Nee, als uw inkomen gelijk of hoger is dan de bijstandsnorm voor een gezin, dan hebben u en uw partner geen recht op bijstand. Voor het recht op bijstand wordt gekeken naar uw inkomen en dat van uw partner tezamen. Klik hier voor meer informatie.

    
    sluit
• Mijn partner heeft een WW-uitkering van € 1.500,00 per maand. Ik heb geen inkomen. Heb ik recht op bijstand?

  • Nee, u heeft in dat geval geen recht op bijstand. De WW is een voorliggende voorziening waarmee u en uw partner in uw levensonderhoud kunnen voorzien. Klik hier voor meer informatie. Voor meer informatie over de WW klik hier.

    
    sluit

Hoogte en betalen

• Ik ben 17 jaar. Hoe hoog is de bijstandsuitkering voor iemand van mijn leeftijd?

  • Bent u jonger dan 18 jaar, dan zijn uw ouders nog financieel verantwoordelijk voor u. U heeft dan in principe geen recht op bijstand. In een aantal situaties kan de gemeente van deze regels afwijken. Klik hier voor meer informatie.

    
    sluit
• Ik moet bijstand die ik eerder heb ontvangen terugbetalen. Mag de gemeente dit inhouden op mijn bijstandsuitkering?
  • Ja, dat mag. Als u bijstand moet terugbetalen, dan kan dat tot gevolg hebben dat u nu minder krijgt uitbetaald. Klik hier voor meer informatie.
    sluit
• Ik ben ouder dan 65. Hoe hoog is de bijstandsuitkering in mijn situatie?

  • Over het algemeen geldt dat u na u 65e in uw levensonderhoud kunt voorzien omdat u een AOW-uitkering en eventueel een pensioen heeft. Als u door omstandigheden geen volledige AOW-uitkering heeft en dit niet kunt aanvullen met een pensioen, dan kunt u recht hebben op bijstand, de zogenaamde inkomensvoorziening ouderen. Deze vult uw inkomen aan tot het niveau van de AOW-uitkering. Als u in een inrichting verblijft, dan gelden andere regels. Klik hier voor meer informatie.

    
    sluit
• Ik heb inkomsten naast mijn bijstandsuitkering. Heeft dit invloed op de hoogte van de bijstand?

  • U heeft alleen recht op bijstand als u zelf onvoldoende inkomen of vermogen heeft om in uw levensonderhoud te voorzien. Als u inkomsten heeft, dan worden deze op uw uitkering in mindering gebracht. Klik hier voor meer informatie.

    
    sluit
• Ik heb bijstand. Heb ik ook recht op vakantiegeld?

  • De bijstandsuitkering wordt in principe maandelijks aan u uitbetaald, exclusief vakantiegeld. Dit houdt in dat van uw uitkering steeds 5% wordt gereserveerd voor uw vakantiegeld. Klik hier voor meer informatie.

    
    sluit

Uw plichten

• Aan welke verplichtingen moet ik voldoen als ik een bijstandsuitkering krijg?

  • Als u een bijstandsuitkering ontvangt, moet u zich aan de volgende verplichtingen houden:

    • De legitimatieplicht
    • De inlichtingenplicht
    • De arbeidsplicht
    • De medewerkingsplicht
    • De reïntegratieplicht
    • De plicht om een tegenprestatie te verrichten
    • U mag geen onnodig beroep op bijstand doen
    • U moet zich correct gedragen bij de gemeente
    • U moet meewerken met het uitbetalen van de bijstand aan derden
    • U moet zich aan de overige verplichtingen houden

    Zie verder "Uw plichten".

    
    sluit

(Her)onderzoeken

• Worden tijdens het aanvraagonderzoek alleen mijn financiële gegevens besproken?
  • Nee, tijdens het aanvraagonderzoek kan uw gemeente ook vragen naar uw woonsituatie, sociale omstandigheden of uw werkervaring. Klik hier voor meer informatie.
    sluit

Betaling

• Hoe vaak wordt mijn bijstand betaald?

  • Het recht op bijstand wordt in principe per maand vastgesteld. De bijstandsuitkering wordt in principe ook maandelijks aan u betaald, exclusief het vakantiegeld. Het vakantiegeld bouwt u apart op en wordt in principe eenmaal per jaar aan u betaald.
    Klik hier voor meer informatie.

    
    sluit

Aanvragen

• De gemeente heeft al mijn gegevens al. Kan de aanvraagprocedure niet korter?
  • Als u nog niet zo lang geleden al een bijstandsuitkering heeft gehad, dan is het mogelijk dat er voor u een vereenvoudigde aanvraagprocedure geldt. Bij een vereenvoudigde aanvraagprocedure moet u (schriftelijk) verklaren dat uw gegevens nog juist en volledig zijn. Klik hier voor meer informatie.
    sluit
• Heb ik recht op een voorschot?

  • In de periode dat u wacht op een beslissing op uw bijstandsaanvraag krijgt u in principe automatisch een voorschot uitgekeerd. Dit voorschot wordt binnen vier weken na uw aanvraag uitbetaald en daarna iedere vier weken. U moet dan wel alle gegevens aan de gemeente gegeven hebben. Het voorschot is minimaal 90% van de bijstandsuitkering die u mogelijk gaat krijgen. In sommige gevallen krijgt u geen voorschot. Hiervan is bijvoorbeeld sprake als het de gemeente duidelijk is dat u geen bijstandsuitkering zult krijgen.

    
    sluit
• Hoe lang duurt het voordat ik hoor of ik recht heb op bijstand?

  • Uw gemeente neemt in principe binnen uiterlijk acht weken nadat u het door u ondertekende aanvraagformulier bij het UWV WERKbedrijf, de gemeente of de SVB heeft ingeleverd, een schriftelijke beslissing op uw bijstandsaanvraag. In sommige situaties heeft uw gemeente langer dan 8 weken de tijd. Klik hier voor meer informatie.

    In de periode dat u wacht op een beslissing op uw bijstandsaanvraag krijgt u in principe automatisch een voorschot uitgekeerd. Dit voorschot wordt binnen vier weken na uw aanvraag uitbetaald en daarna iedere vier weken. U moet dan wel alle gegevens aan de gemeente gegeven hebben. Het voorschot is minimaal 90% van de bijstandsuitkering die u mogelijk gaat krijgen. In sommige gevallen krijgt u geen voorschot. Hiervan is bijvoorbeeld sprake als het de gemeente duidelijk is dat u geen bijstandsuitkering zult krijgen.

    
    sluit
• Hoe moet ik bijstand aanvragen?
  • Een bijstandsuitkering moet in principe schriftelijk worden aangevraagd. U moet daarvoor een aanvraagformulier invullen. Dat krijgt u als u zich meldt bij het UWV Werkbedrijf, gemeente of SVB. Als u niet goed kunt lezen of schrijven, dan kunt u zich laten bijstaan door iemand anders, bijvoorbeeld een familielid of iemand uit uw vrienden- of kennissenkring. U blijft wel zelf verantwoordelijk voor het geven van inlichtingen. Klik hier voor meer informatie.
    sluit

Ergens niet mee eens?

• Ik ben het niet eens met de beslissing van de gemeente. Wat kan ik hieraan doen?
  • Bent u het niet eens met een besluit van de gemeente, of vindt u dat u niet correct bent behandeld? U heeft verschillende mogelijkheden om daar iets tegen te doen. Zie verder "Ergens niet mee eens?"
    sluit
• Wat moet er allemaal in een bezwaarschrift staan?

  • Uw bezwaarschrift moet in ieder geval de volgende gegevens bevatten:

    • Uw naam en adres;
    • De datum waarop u het bezwaarschrift heeft geschreven of getypt;
    • Een omschrijving of een kopie van het besluit waartegen u bezwaar maakt ;
    • Waarom u bezwaar maakt;
    • Uw handtekening. 
    
    sluit

Voorzieningen voor minima

• Wat is bijzondere bijstand?

  • De bijzondere bijstand is een uitkering die bedoeld is om extra of hoge kosten mee te kunnen betalen. U kunt alleen bijzondere bijstand krijgen als de kosten voor u bijzonder en noodzakelijk zijn en als u de kosten niet (geheel) zelf kunt betalen uit een andere uitkering of regeling of uit uw inkomen en vermogen. Om te bepalen of u de kosten zelf uit uw inkomen en vermogen kunt betalen, wordt uw draagkracht vastgesteld door de gemeente. U kunt recht hebben op bijzondere bijstand voor allerlei kostensoorten, zoals bijvoorbeeld medische kosten en woonkosten. Klik hier voor meer informatie.

    
    sluit
• Ik krijg geen huurtoeslag. Kan ik nu een andere vergoeding krijgen?

  • In sommige gevallen ontvangt u (tijdelijk) geen huurtoeslag. U heeft dan mogelijk recht op bijstand. Bijstand voor de kosten van huur wordt ook wel woonkostentoeslag genoemd. De woonkostentoeslag is bedoeld als vangnet voor situaties waarin u (nog) geen recht heeft op huurtoeslag. Om recht te hebben op bijzondere bijstand voor de kosten van huur moet u in ieder geval voldoen aan de voorwaarden voor het recht op bijzondere bijstand. Klik hier voor meer informatie.

    
    sluit
• Wat is de langdurigheidstoeslag?

  • De langdurigheidstoeslag is een eenmalige uitkering voor wie langdurig heeft moeten rondkomen van een laag inkomen. Uw gemeente bepaalt wat zij verstaat onder een langdurig laag inkomen. Heeft u langdurig van een laag inkomen moeten rondkomen, dan is de eerste dag na die periode uw peildatum. Vanaf de peildatum kunt u langdurigheidstoeslag aanvragen voor die periode. Klik hier voor meer informatie.

    
    sluit

Belangrijke begrippen

• Wat is leenbijstand?
  • Leenbijstand is een lening en moet u in principe terugbetalen. De gemeente zal u aflossingsverplichtingen opleggen. Komt u die niet na, dan kan de gemeente u verplichten om (het restant van) de lening direct in één keer terug te betalen.
    sluit
• Wat wordt bedoeld met: U kunt niet in uw levensonderhoud voorzien?
  • Niet in uw levensonderhoud kunnen voorzien wil zeggen:
    1. Dat u niet genoeg inkomsten en eigen vermogen heeft om de kosten van huur, ziektekostenverzekering, gas, water, elektriciteit, eten en kleding te betalen; én
    2. Dat u om in deze te kosten te voorzien geen beroep kunt doen op een andere uitkering/regeling dan de bijstand.

    Zie verder “U heeft niet voldoende inkomen”.

    
    sluit
• Ik ben nog wel getrouwd, maar ik woon niet meer bij mijn partner. Ben ik nu duurzaam gescheiden?

  • Als u duurzaam gescheiden bent, dan bent u officieel nog getrouwd. In werkelijkheid woont u niet meer bij elkaar en leiden u en uw partner allebei een eigen leven alsof u niet meer getrouwd bent. Tenminste één van u verwacht dat deze situatie blijvend is. In de volksmond wordt dit ook wel een scheiding van tafel en bed genoemd.

    Uw gemeente kan onderzoeken of u daadwerkelijk gescheiden leeft. Het enkele feit dat u beiden in een andere woning verblijft, is niet voldoende om vast te stellen dat u duurzaam gescheiden leeft. Er wordt ook naar andere feiten en omstandigheden gekeken, zoals bijvoorbeeld een gezamenlijke vakantie of u soms wel nog samen in de woning van een van u woont, of u een sleutel van de woning van uw partner heeft en of u bij bepaalde instanties nog (samen) staat ingeschreven op het adres van uw partner. Als uw gemeente vindt dat u duurzaam gescheiden leeft, dan kunt u ieder worden aangemerkt als alleenstaande of alleenstaande ouder. Klik hier voor meer informatie.

    
    sluit